Light Emitting Diodes

LED - de verlichting van de toekomst

Feitelijk werd de LED-lamp werd reeds in 1927 door Oleg Vladimirovich Losev ontdekt. Hij beschreef dat diodes licht uitstraalden wanneer er stroom doorheen werd gestuurd. Dit publiceerde hij in 1927 in een Russisch tijdschrift en vroeg er patent op aan. Vreemd genoeg bleef het patent tot 1962 onopgemerkt, in dit jaar ontwikkelde Nick Holonyak een werkende LED.

De huidige LED-lamp is vaak opgebouwd uit een groep Light Emitting Diodes (LED). De lichtsterkte, de kleur en de stralingshoek van de lamp is afhankelijk van het aantal LED's in de lamp en de damenstelling van deze LED's. Door een UV-LED met een fluorescerende laag te belichten verkrijgt men een lamp met wit licht. Door toevoegingen, zoals bijvoorbeeld fosfoor, kan men het nogal harde witte licht warmer en aangenamer maken. Op deze wijze kan men ook gekleurde LED's maken. Gebruikt men bijvoorbeeld Gallium-aluminiumarsenide verkrijgt men rode LED's, bij het gebruik van Galliumnitride stralen de LED's groen. Door de ontwikkeling van een blauwe LED, is nu ook een volledig RGB-spectrum mogelijk geworden.

Voor de karakteristiek van het licht zijn de lichtstroom, gemeten in lumen, de lichtsterkte, gemeten in millicandela en de stralingshoek in graden bepalend. De lichtstroom staat voor de hoeveelheid energie die de lamp in alle richtingen uitzendt. Voor een traditionele gloeilamp van 40 Watt is dat bijvoorbeeld 300 lumen. De lichtsterkte van de lamp is de hoeveelheid licht die wordt afgegeven. Deze wordt uitgedrukt in millicandela. Dan heb je bij LED-lampen nog de stralingshoek. Hoe kleiner die is, hoe hoger de lichtsterkte terwijl de hoeveelheid licht, de lichtstroom, gelijk blijft.


De voordelen van LED-verlichting

Allereerst hebben LED-lampen een extreem lange levensduur. Exemplaren van goede kwaliteit hebben zo'n vijftigduizend branduren, honderd keer langer dan een normale gloeilamp. Zelfs al zou een LED-lamp 24 uur per dag branden, dan zou hij pas na ruim tien jaar versleten zijn. Dit komt onder andere omdat de lamp niet heet wordt en daarom veel minder hard slijt. Daarnaast verbruiken LED-lampen voor dezelfde lichtintensiteit veel minder stroom, tot wel acht keer minder dan de gewone verlichting. Dit lagere stroomverbruik heeft natuurlijk ook een gunstig effect op je elektriciteitsrekening. Als je duizend Watt gebruikelijke verlichting vier uur per dag laat branden, kost dit bijna honderdvijftig euro per jaar. Met LED-verlichting worden de kosten, met dezelfde lichtintensiteit teruggebracht tot twintig euro. Hier een globaal rekenvoorbeeld. Voor een LED-lamp van een tientje zou je maar liefst 50 gloeilampen van zeventig cent moeten kopen, of acht spaarlampen van rond de zes euro. Dat is dan alleen nog maar de aankoopprijs, want die 50 gloeilampen gaan je uiteindelijk bijna zeshonderd euro aan energie kosten. Zelfs de spaarlampen verbruiken meer energie, zo'n honderdvijftig euro, terwijl je ene LED-lamp van een tientje ruim vijftig gaat kosten.

Behalve goedkoper, is het energierendement heel hoog. Een goede LED-lamp kan licht afgeven tot 50 lumen per Watt. Een gewone, ouderwetse gloeilamp geeft maar elf lumen per Watt. LED-lampen zijn heel klein, zodat je maar kleine armaturen nodig hebt. Deze maken een creatief gebruik en superstrak design mogelijk. Behalve wit licht bestaan er voor nog creatievere toepassingen gekleurde LED's. Tot slot kan een LED-lamp, in tegenstelling tot een spaarlamp, goed tegen vaak aan- en uitschakelen wat deze verlichting ook geschikt maakt voor het toilet.

LED's worden tegenwoordig worden behalve als verlichting gebruikt als infraroodzender van afstandsbedieningen, in lichtkranten, platte beeldschermen, remlichten van auto's, tuinverlichting en zaklampjes. De productie van LED-lampen komt net uit de kinderschoenen, maar de toepassing ervan is veelbelovend. Het is een interessant alternatief voor spaarlampen, die weliswaar energiebesparend zijn maar toch zo hun nadelen hebben. Ook al is hun uiterlijke verschijning de afgelopen jaren verbeterd, het blijven kleine TL-buisjes, die zware metalen bevatten, een onprettig licht verspreiden en electro-magnetisch velden genereren waar niet iedereen even goed op reageert. Als je je traditonele gloeilampen wilt vervangen voor energie-zuinigere verlichting, is het de moeite waard om je eens te oriënteren op de mogelijkheden van LED-verlichting.